Over afkijken en na-apen…

AfkijkenIs na-apen ook een visie?

Toen ik in 1993 met mijn hondenschool, begon wist ik dat het anders moest. Ik had anderhalf jaar les gegeven bij een kinologenclub. Wat mij opviel was dat een groot deel van de cursisten van de puppycursus halverwege de cursus weg bleven. Niet dat het iemand interesseerde hoor. Zozeer niet, dat als 5 van de 19 cursisten examen deden en slaagden, dat er gezegd werd dat 100% geslaagd was. Creatief omgaan met verlies noem ik dat.
Ik was meer geïnteresseerd in waarom 14 cursisten de cursus niet af maakten. Blijkbaar waren ze ontevreden over iets. Het moment om voor mezelf te beginnen was gekomen. Maar dan wel anders!

Op landelijk niveau zocht ik uit waarom zoveel cursisten de cursus niet af maakten, en ontdekte waar het om draaide. Ik ontwikkelde cursussen die de relatie tussen mens en dier centraal stelde. Niet de oefeningen die cursisten leerden waren het belangrijkst, maar de manier waarop en hoe dat de band tussen beide kon versterken. Examens schafte ik af, want dan kon je immers zakken voor de puppycursus. Bizar, niet? Ik snapte dat het leven dan nog weinig perspectief zou bieden.

Geleidelijk vond ik uit  hoe je cursussen opbouwt waarin je de relatie centraal stelt en niet de oefening. Geen eenvoudige klus want er waren geen voorbeelden. Ook heb ik mij altijd verzet tegen het beleid dat in die tijd als een virus hoogtij ging vieren bij hondenscholen: het negeren van ongewenst gedrag vanuit de stelling dat het vanzelf zou stoppen. Ik daarentegen droeg de visie uit dat grenzen stellen aan ongewenst gedrag noodzakelijk is binnen een evenwichtige opvoeding van honden. Dat ging vol tegen de stroom in van de landelijk geaccepteerde visie. Ik werd er wel op aangesproken door smart ones: “… straf jij nog??? Goh Godfried…”. Ik: “…als ongewenst gedrag vanzelf uitdooft, dan hadden we de ideale maatschappij..”. Dan bleef het stil.
En zoals dat in Nederland gaat als je met je hoofd boven het maaiveld uitsteekt, je kop gaat er af. Zo werd ook gereageerd op mijn nieuwe visie. Vernieuwers worden altijd onthoofd. Ik ben nu eenmaal geen grijze muis in een grijze muizengroep.

Nu ik onlangs weer eens een oriëntatietocht maakte langs andere hondenscholen in de regio viel me iets op. De visie die ik ontwikkelde en die zo hartgrondig afgewezen werd, is ‘opeens’ bij opvallend veel hondenscholen terug te vinden. En opvallend is ook dat veel van die hondenschool-eigenaren bij mijn hondenschool op les geweest zijn. Een van hen heet Judith -ze heeft een hondenschool in dezelfde regio- zei letterlijk tegen mij: “…ik ben het niet eens met jouw methode…”. Jeetje, dat mag hoor. Maar een korte blik op haar website maakte echter al gauw duidelijk dat haar visie gewoon een kopie is van die, die ik ontwikkeld heb. Veranderde zinnen weliswaar, maar verder inhoudelijk en soms zelfs woordelijk dezelfde strekking. Saillant detail is dat ze met haar eigen honden bij mij op cursus kwam en leerde hoe het moest. Omhoogvallen bestaat echt.

Bij een ander afkijken hoe het moet en het dan als je eigen visie presenteren, is ook een manier van werken. Of is dat misschien wel het stelen van andermans intellectueel eigendom? Afkijken en na-apen kan een slimme bedrijfsstrategie zijn; Martin Gaus is er groot mee geworden. Hij zei ooit zelf tegen mij (quote) “ik hoef niets nieuws te bedenken, dat doen anderen voor mij. Ik kijk het af”. Om maar een voorbeeld te noemen.

Met de visie van je leermeester aan de haal gaan alsof je het zélf bedacht hebt, en hem dan ook nog arrogant terechtwijzen is een misplaatste daad van onfatsoen. De ziel en het talent van diegene die de visie ontwikkelde en die overal in terug te vinden is, kun je echter niet kopiëren. Gelukkig maar. Kopiëren geeft een bleek resultaat.

Ik volgde in 20 jaar vele vakopleidingen. En lang niet altijd kon ik mij in de jaren erna nog vinden in de visie van mijn leermeesters. En dat is oké! Toch houd ik ze hoog, want ze hebben mij gebracht waar ik ben. Zo doe je dat. Je leermeesters eren is een must, ook al beloop je een ander pad.

We leven in een tijdperk van kopiëren en schaamteloos pikken. Ik zie het maar als een compliment.

Godfried Dols ©
de Hondentolk ®